I. THÔNG TIN VỀ CỘNG HÒA DJIBOUTI
1. Thông tin chung
- Tên nước: Cộng hòa Djibouti (Gi-bu-ti) (Republic of Djibouti).
- Thủ đô: Djibouti (Gi-bu-ti).
- Ngày Quốc khánh: 27/6/1977 (giành độc lập từ Pháp).
- Vị trí địa lý: Nằm ở Đông Phi, khu vực Sừng châu Phi; phía Bắc giáp Ê-ri-tơ-rê-a (Eritrea), Tây và Nam giáp Ê-ti-ô-pi-a, phía Đông giáp Xô-ma-li, Vịnh A-đen (Biển Đỏ). Djibouti có vị trí địa chiến lược quan trọng khi nằm ở eo biển Bab al Mandab cho phép kiểm soát lối đi tới kênh đào Suez.
- Diện tích: 23.000 km2.
- Khí hậu: Khí hậu sa mạc, khô và nóng, nhiệt độ trung bình 27-32 độ, lượng mưa trung bình năm chỉ khoảng 100-150mm.
- Dân số: 1,056 triệu người (IMF, 2025)
- Dân tộc: Người Xô chiếm 60%, người Afar chiếm 35%, các dân tộc khác 5% (bao gồm người Pháp, người Ả Rập, người Ethiopia, và người Ý)
- Ngôn ngữ: tiếng Ả-rập và tiếng Pháp, ngoài ra còn có tiếng Afar và Xô-ma-li.
- Đơn vị tiền tệ: Djiboutian Franc (1 USD = 173,72 DJF)
- GDP: 4,61 tỷ USD (IMF, 2025)
- GDP/đầu người: 4.369 USD (IMF, 2025)
- Tôn giáo: Đa số theo đạo Hồi (94%), Cơ đốc giáo (6%)
- Cơ cấu hành chính: Djibouti được chia thành 6 vùng gồm Ali Sabieh, Arta, Dikhil, Djibouti, Obock và Tadjourah. Dưới vùng là thành phố. Dưới thành phố là các quận, huyện.
- Lãnh đạo chủ chốt:
- Tổng thống: Ismail Omar Guelleh (I-xơ-mai Ô-ma Ghên-lê) (từ tháng 8/1999).
- Thủ tướng: Abdoulkader Kamil Mohamed (Áp-đô-ca-đơ Ka-min Mô-ha-mét) (từ tháng 5/2016).
- Chủ tịch Quốc hội: Dileita Mohamed Dileita (Đi-lây-ta Mô-ha-mét
Đi-lây-ta) (từ tháng 3/2023).
- Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế: Abdoulkader Houssein Omar (Áp-đu-ca-đơ Hu-xên Ô-ma) (từ tháng 4/2025).
2. Khái quát lịch sử: Khoảng thế kỉ thứ 3 trước Công nguyên, người Ablé từ bán đảo Ả Rập di cư sang vùng lãnh thổ hiện nay của Djibouti. Năm 1862, Pháp chiếm vùng cảng Djibouti, năm 1896 đặt tên cảng là bờ biển Somali thuộc Pháp và năm 1975 tuyên tố độc lập của Djibouti. Ngày 27/6/1977, Djibouti tuyên bố độc lập, thành lập nước Cộng hòa, ông Hasan Gouled Aptidon được bầu làm Tổng thống đầu tiên.
3. Tình hình chính trị
- Thể chế nhà nước: Cộng hòa bán Tổng thống, với quyền hành pháp nằm trong tay Chính phủ và quyền lập pháp được trao cho Quốc hội; Quốc hội gồm 65 thành viên, được bầu theo nhiệm kì 5 năm. Đứng đầu nhà nước là Tổng thống, được bầu theo nhiệm kì 5 năm và có thể tái cử. Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng, do Tổng thống bổ nhiệm. Tổng thống Ismail Omar Guelleh nắm quyền từ năm 1999, đang duy trì nhiệm kỳ thứ 5 nhờ sự hậu thuẫn từ các lực lượng vũ trang và sự ủng hộ quốc tế.
- Các đảng phái chính: Liên Minh Đa số Tổng thống (UPM - The Union for the Presidential Majority) là đảng liên minh chính trị cầm quyền, được thành lập năm 2003 trên cơ sở hợp nhất 5 Đảng: Đảng Biểu tình vì sự tiến bộ Nhân dân (RPP), Mặt trận Phục hồi Thống nhất và Dân chủ (FRUD), Đảng Dân chủ Quốc gia (PND), Đảng Nhân dân Dân chủ Xã hội (PSD) và Liên minh các đảng phái cải cách (UPR). Chủ tịch liên Minh là Tổng thống đương nhiệm Ismaïl Omar Guelleh. Các liên minh đối lập chính là Liên Minh cứu quốc (The Union for National Salvation-USN), thành lập tháng 1/2013 với sự hợp nhất của 7 đảng khác nhau; Liên minh vì Thay đổi Dân chủ (UAD) và Liên minh vì Các Phong trào Dân chủ (UMD).
4. Tình hình kinh tế: Djibouti có rất ít tài nguyên thiên nhiên, chỉ có 4% đất đai có thể canh tác, nền công nghiệp phát triển chậm. Nhờ sở hữu vị trí địa chiến lược quan trọng, Djibouti đang đẩy mạnh đầu tư xây dựng các cảng biển, tuyến đường sắt kết nối liên khu vực (như với Ethiopia), hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm thương mại – hậu cần ở vùng Sừng châu Phi và Biển Đỏ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì khoảng 6%/năm trong giai đoạn từ 2024 – 2026. Các sản phẩm xuất khẩu chính: Clorua, dầu cọ, gia súc, đậu khô... Các sản phẩm nhập khẩu chính: dầu mỏ, hỗn hợp khoáng sản, phân bón hóa học, dầu hạt, xe tải... Các đối tác thương mại chính: Ethiopia, Trung Quốc, Ấn Độ, Ả-rập Xê-út, Anh, Thỗ Nhĩ Kỳ, Ma-rốc.
5. Chính sách đối ngoại: Djibouti thực hiện chính sách trung lập, đa phương hóa quan hệ đối ngoại, có quan hệ hữu nghị với các nước châu Phi, Ả-rập và quan hệ chặt chẽ với các nước lớn như Mỹ, Anh, Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ do có các căn cứ quân sự của những nước này đóng tại Djibouti. Djibouti là thành viên của Liên hợp quốc, Phong trào không liên kết, Liên Minh châu Phi (AU), Liên đoàn Ả-rập và Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Thương mại Thế giới, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) và Cơ quan Phát triển Liên chính phủ (IGAD).
II. QUAN HỆ VIỆT NAM - DJIBOUTI
- Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: ngày 30/4/1991.
- Cơ quan đại diện: Việt Nam và Djibouti đều chưa mở Đại sứ quán tại thủ đô của mỗi nước. Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập kiêm nhiệm Djibouti. Đại sứ quán Djibouti tại Nhật bản kiêm nhiệm Việt Nam.
- Trao đổi đoàn: Năm 1995, Tổng thống Áp-ti-đông (Aptidon) thăm quá cảnh Việt Nam và hội đàm với Chủ tịch nước Lê Đức Anh. Năm 2013, Đặc phái viên Tổng thống Djibouti thăm Việt Nam. Việt Nam chưa có đoàn thăm Djibouti.
- Thương mại: Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu sang Djibouti đạt 157,26 triệu USD, với các mặt hàng chính là máy móc, thiết bị, dây điện và dây cáp điện.
- Các Hiệp định, thỏa thuận đã ký kết giữa hai nước: Hiệp định hợp tác kinh tế, khoa học, kỹ thuật (1976); Hiệp định thương mại (1983); Bản ghi nhớ hợp tác giữa 2 Bộ Ngoại giao (2007).